Biznes, historie firmFirmy, które prawie upadły — i te, które nie zdążyły się uratować

General Motors zbankrutował, a jego podstawowy biznes wrócił po 40 dniach

General Motors złożył wniosek o Chapter 11 1 czerwca 2009 roku po gwałtownym spadku sprzedaży, problemach z płynnością i miesiącach rządowego wsparcia finansowego. Zaledwie 40 dni później zasadnicze aktywa operacyjne zostały przeniesione do „nowego GM” w transakcji zatwierdzonej przez sąd. Stara spółka zachowała część zobowiązań i aktywów przeznaczonych do uporządkowania, a nowa otrzymała marki, fabryki i działalność mającą funkcjonować dalej z niższym zadłużeniem i kosztami. Dla klientów mogło to wyglądać tak, jakby producent samochodów po prostu nadal produkował auta, ale pod powierzchnią wydarzyła się prawna i finansowa rekonstrukcja ogromnej korporacji. To spektakularny przykład bankructwa użytego nie do natychmiastowej likwidacji, lecz do szybkiego oddzielenia zdolnego do działania rdzenia od struktury, której nie dało się dalej finansować.

Przed bankructwem zabrakło możliwości normalnego finansowania

Jesienią 2008 roku sprzedaż samochodów gwałtownie spadła, a kryzys kredytowy uderzył jednocześnie w klientów i producentów. GM miał ogromną bazę kosztów, zobowiązania finansowe i sieć produkcyjną zbudowaną dla znacznie większego rynku. U.S. Treasury udzielał firmie kolejnych pożyczek już od grudnia 2008 roku, ponieważ bez zewnętrznego finansowania przedsiębiorstwo nie było w stanie bezpiecznie obsługiwać zobowiązań i prowadzić reorganizacji. Dokumenty GM wskazywały wprost na spadek sprzedaży i niezdolność do pokrywania zobowiązań przy dotychczasowej strukturze. W takim momencie problemem nie jest tylko to, czy pojedynczy model samochodu jest dobry. Cały bilans i poziom kosztów muszą pasować do nowej, znacznie niższej skali rynku.

Chapter 11 pozwolił oddzielić „stare GM” od „nowego GM”

1 czerwca 2009 roku General Motors wszedł do Chapter 11. Plan opierał się na sprzedaży zasadniczo rentownych i potrzebnych do dalszej działalności aktywów do nowej spółki w trybie sekcji 363 amerykańskiego prawa upadłościowego. Nowy podmiot miał przejąć między innymi główne marki, zakłady, dealerów i działalność operacyjną, natomiast stara spółka pozostawała z częścią zobowiązań i aktywów do likwidacji lub rozliczenia. Dla przedsiębiorstwa tej wielkości była to niezwykle szybka operacja: nowy GM rozpoczął działalność 10 lipca, około 40 dni po złożeniu wniosku. Dzięki temu produkcja i sieć sprzedaży nie musiały zatrzymać się na lata oczekiwania na zakończenie całego postępowania.

Bankructwo może być narzędziem organizacyjnym, nie tylko końcem firmy

Słowo „bankructwo” często kojarzy się ze sklepem zamykającym drzwi i wyprzedażą wszystkiego. W przypadku GM celem było zachowanie przedsiębiorstwa zdolnego produkować samochody przy jednoczesnej radykalnej zmianie struktury kapitału i kosztów. Nowy GM miał niższe zadłużenie i uproszczoną strukturę marek oraz działalności. Nie oznacza to, że proces był bezbolesny: dotyczył zakładów, dealerów, inwestorów, pracowników i wierzycieli, a znaczna część ryzyka została przeniesiona na państwo. Mechanizm pokazuje jednak, dlaczego prawo restrukturyzacyjne istnieje — czasami wartość działającej firmy jest większa niż suma aktywów sprzedawanych pojedynczo.

Ciągłość produktu może ukrywać przerwę prawną

Po 10 lipca 2009 roku klient nadal mógł zobaczyć salony Chevrolet czy Cadillac i samochody z emblematem GM. Z prawnego punktu widzenia działalność została jednak przeniesiona do nowego podmiotu. To interesująca cecha wielkich restrukturyzacji: marka i doświadczenie konsumenta mogą wyglądać ciągle, choć właściciel aktywów, struktura długu i zestaw zobowiązań zmieniają się bardzo głęboko. Dlatego przy analizie firm po bankructwie trzeba odróżniać „czy marka nadal istnieje?” od „czy ta sama spółka w tej samej strukturze nadal istnieje?”. W GM odpowiedź na pierwsze pytanie była oczywiście twierdząca, ale drugie wymaga opisania całej reorganizacji.

Dlaczego „dobry biznes” może być wart więcej niż jego stara spółka

Wyobraźmy sobie przedsiębiorstwo, które ma fabryki, popularne modele, dealerów i miliony klientów, ale jednocześnie tak dużo długu i innych zobowiązań, że przyszłe przepływy nie wystarczają do ich obsługi. Ekonomiczna wartość działalności może być dodatnia, choć wartość starej struktury kapitałowej jest niewystarczająca. Wtedy sprzedaż działającego rdzenia do nowej spółki może zachować więcej miejsc pracy i wartości niż chaotyczne zamykanie fabryk i wyprzedaż sprzętu osobno. Mechanizm zastosowany w GM opierał się właśnie na tej różnicy. Nie „odtworzono” firmy z niczego; przeniesiono do nowej struktury aktywa i relacje, które nadal miały sens gospodarczy, podczas gdy część historycznych zobowiązań pozostała do odrębnego rozliczenia.

Szybkość była częścią ochrony wartości GM

Wielka firma samochodowa nie może pozostawać przez wiele miesięcy w stanie całkowitej niepewności bez konsekwencji. Klienci zastanawialiby się nad gwarancjami i wartością odsprzedaży, dostawcy nad płatnościami, a pracownicy nad przyszłością zakładów. Dlatego szybkie przeniesienie działającego rdzenia GM miało ekonomiczny sens niezależnie od formalnej wygody prawnej. Im dłużej przedsiębiorstwo pozostaje sparaliżowane, tym bardziej kryzys finansowy zaczyna niszczyć realną wartość operacyjną. Restrukturyzacja jest więc również zarządzaniem prędkością: trzeba przeprowadzić wystarczająco głęboką zmianę, ale zanim klienci, dostawcy i kluczowi pracownicy odejdą na tyle, że nie będzie już czego ratować.

#Chapter 11#General Motors#GM#kryzys 2008#motoryzacja#restrukturyzacja
Źródła i weryfikacja
Otrzymuj codzienne losowe ciekawostki