Gra zniknęła, firmowy komunikator został — drugi biznes ukryty wewnątrz Glitch
Slack nie był pierwotnym produktem firmy Tiny Speck. Zespół Stewarta Butterfielda budował internetową grę Glitch, a do współpracy stworzył własny zestaw narzędzi komunikacyjnych. Gra nie zdobyła wystarczającej popularności i została zamknięta w 2012 roku. Wewnętrzny komunikator okazał się jednak na tyle użyteczny, że zespół postanowił przekształcić go w produkt dla innych firm. W 2013 roku zaczął zapraszać zewnętrzne zespoły do testów, a w 2014 roku Slack został oficjalnie uruchomiony. To podręcznikowy przykład pivotu, w którym aktywo stworzone wyłącznie po to, by obsługiwać pierwszy biznes, okazuje się bardziej wartościowe niż ten biznes sam.
Celem była gra, nie program do pracy
Tiny Speck powstało po to, aby stworzyć Glitch — nietypową wieloosobową grę działającą w przeglądarce. Zespół był rozproszony, więc potrzebował sprawnego sposobu codziennej komunikacji. Zamiast polegać wyłącznie na e-mailach i gotowych komunikatorach, stworzył własny system czatu, archiwizacji wiadomości i współdzielenia informacji. To narzędzie nie miało początkowo być sprzedawane klientom. Było elementem infrastruktury potrzebnej zespołowi do pracy nad właściwym produktem. Paradoks polegał na tym, że z czasem właśnie ten pomocniczy system okazał się znacznie bardziej obiecujący biznesowo niż gra, dla której powstał.
Glitch nie osiągnęło skali potrzebnej do utrzymania firmy
Glitch zdobyło grupę oddanych użytkowników i uznanie za oryginalność, ale nie rosło wystarczająco szybko, aby uzasadnić dalsze finansowanie dużego zespołu. Tiny Speck ogłosiło zamknięcie gry w 2012 roku. Dla firmy oznaczało to moment, w którym można było zakończyć działalność albo wykorzystać to, co wartościowego powstało po drodze. Butterfield i współpracownicy zauważyli, że ich własny sposób komunikacji jest czymś, czego brakuje także innym zespołom. Zamiast więc próbować za wszelką cenę ratować Glitch, zachowali technologię operacyjną i odwrócili relację: narzędzie wspierające produkt stało się produktem.
Pivot wymagał sprawdzenia, czy inni mają ten sam problem
To, że wewnętrzny system działał dobrze w Tiny Speck, nie oznaczało jeszcze, że rynek go potrzebuje. Zespół zaczął zapraszać inne firmy do testów i obserwował, jak radzą sobie z narzędziem. Był to kluczowy etap zmiany kierunku: Slack nie mógł być po prostu „naszym czatem udostępnionym publicznie”. Trzeba było uprościć onboarding, dostosować interfejs do ludzi niezwiązanych z Glitch, zbudować integracje i stworzyć produkt, który zastąpi znaczną część komunikacji rozproszonej między e-mailem i różnymi usługami. W 2013 roku ruszyły testy zewnętrzne, a w lutym 2014 roku Slack został oficjalnie uruchomiony.
Wartość była w problemie organizacyjnym, nie w technologicznej sztuczce
Slack nie odniósł sukcesu dlatego, że wynalazł czat tekstowy. Taki mechanizm istniał od dziesięcioleci. Produkt połączył rozmowy zespołowe w kanałach, wyszukiwalną historię oraz integracje z narzędziami używanymi w pracy. Dla firm oznaczało to możliwość przeniesienia dużej części bieżącej koordynacji z poczty elektronicznej do wspólnej przestrzeni. To ważna lekcja pivotu: nowy biznes nie zawsze wymaga odkrycia nowej technologii. Czasem wystarczy dostrzec, że narzędzie stworzone na własne potrzeby rozwiązuje powszechny i kosztowny problem lepiej niż dotychczasowe przyzwyczajenia klientów.
Butterfield już raz przeszedł podobną drogę
Historia jest jeszcze bardziej niezwykła, ponieważ Stewart Butterfield wcześniej współtworzył Flickr, który również wyrósł z projektu gry. Nie oznacza to, że istnieje prosty przepis „zbuduj grę, a przypadkiem powstanie świetny startup”. Oba przypadki pokazują raczej inną umiejętność: rozpoznanie, że element poboczny ma większą trakcję lub użyteczność niż produkt główny, oraz gotowość do porzucenia kosztownej pierwotnej wizji. To psychologicznie trudne, bo zespół musi przyznać, że miesiące albo lata pracy nie doprowadziły do oczekiwanego rynku. W przypadku Slacka właśnie rezygnacja z obrony Glitch pozwoliła wykorzystać najbardziej wartościowe aktywo stworzone podczas tego projektu.