Kryształ może stworzyć dwa obrazy jednego przedmiotu
Patrząc przez odpowiedni kryształ kalcytu na pojedynczą kropkę lub napis, można zobaczyć dwa obrazy. Kryształ rozdziela padające światło na dwie wiązki o prostopadłych polaryzacjach, które doświadczają różnych współczynników załamania i biegną innymi drogami.

Materiał nie jest optycznie taki sam we wszystkich kierunkach
W krysztale anizotropowym odpowiedź elektronów na pole elektryczne światła zależy od orientacji pola względem sieci krystalicznej. Dwie składowe polaryzacji mogą więc propagować się z różnymi prędkościami. W kalcycie różnica jest na tyle duża, że po wyjściu z kryształu powstają dwa wyraźnie rozdzielone obrazy.
Polaryzator zdradza, że obrazy są różne
Jeśli nad kryształem umieścimy polaryzator i będziemy go obracać, jeden obraz może zanikać, podczas gdy drugi staje się jasny, a po obrocie o około 90° role się zamienią. Pokazuje to, że obrazy są tworzone przez światło o wzajemnie prostopadłych polaryzacjach.
Zjawisko odegrało rolę w historii optyki
Silnie dwójłomny szpat islandzki był ważnym materiałem w badaniach światła. Harvard wskazuje, że kryształy opisane przez Erasmusa Bartholinusa w XVII wieku odegrały później rolę w rozwoju badań nad polaryzacją. Dziś kontrolowana dwójłomność jest podstawą wielu elementów optycznych.
Polaryzacja mówi o kierunku pola
Światło jest falą elektromagnetyczną. W fali biegnącej w określonym kierunku pole elektryczne może oscylować w różnych kierunkach poprzecznych. Polaryzator nie działa więc jak zwykłe przyciemnione szkło: selektywnie przepuszcza określoną składową pola. To właśnie kierunkowy charakter oddziaływania prowadzi do efektów, których nie da się zrozumieć wyłącznie przez liczenie procentów pochłoniętego światła.
Polaryzacja jest niewidoczna bez analizatora
Dwie wiązki mogą mieć dla oka tę samą barwę i jasność, a jednocześnie różnić się stanem polaryzacji. Dopiero odpowiedni filtr, kryształ lub odbicie zamienia tę ukrytą różnicę na zmianę intensywności. Dlatego polaryzacja jest używana do wydobywania informacji niewidocznej w zwykłym obrazie — od naprężeń w tworzywach po redukcję odblasków i analizę minerałów.
Zastosowania wykraczają poza demonstracje
Wyświetlacze ciekłokrystaliczne sterują polaryzacją, mikroskopy polaryzacyjne rozpoznają struktury minerałów, a techniki obrazowania wykorzystują ją do badania powierzchni i tkanek. W telekomunikacji stan polaryzacji jest kolejnym parametrem fali, którym trzeba zarządzać. Prosty arkusz Polaroidu jest więc wejściem do bardzo szerokiej dziedziny technologii.
Dlaczego obrót elementu zmienia wynik bez zmiany jego materiału
W układach polaryzacyjnych orientacja jest parametrem fizycznym równie ważnym jak grubość czy skład. Obrócenie kryształu lub filtra względem pola elektrycznego zmienia projekcję fali na jego osie optyczne. Materiał pozostaje chemicznie identyczny, a transmisja może przejść od maksimum do niemal zera. To bardzo czytelny przykład anizotropii: własność układu zależy nie tylko od tego, z czego jest zrobiony, ale również od kierunku, w którym go badamy.
Najważniejsza zmiana intuicji
Jasność i kolor nie opisują całego stanu światła. Polaryzacja jest dodatkową informacją, której oko praktycznie bezpośrednio nie odczytuje, lecz którą materiały i urządzenia mogą selektywnie przetwarzać. Dlatego dwa pola wyglądające identycznie bez filtra mogą po jego obróceniu stać się zupełnie różne. Ta „ukryta” własność światła jest równie fizyczna jak długość fali czy intensywność.