Mars Climate Orbiter zaginął, bo dwa zespoły używały różnych jednostek w tym samym interfejsie
NASA utraciła Mars Climate Orbiter w 1999 r. nie przez tajemniczą awarię sprzętu, lecz przez błąd na styku oprogramowania i organizacji. Jeden element naziemnego systemu generował dane impulsu w jednostkach angielskich, podczas gdy dokumentacja interfejsu wymagała jednostek metrycznych. Zespół nawigacyjny zakładał więc, że otrzymuje niutonosekundy, choć faktycznie dostawał funty-siła-sekundy. Błąd kumulował się w obliczeniach trajektorii i sonda weszła znacznie niżej nad Marsem, niż planowano. To był błąd kontraktu danych, nie samego wzoru.
Oba programy mogły działać zgodnie ze swoim kodem
To szczególnie pouczający przypadek, bo problem nie polegał koniecznie na arytmetyce wykonywanej źle wewnątrz jednego programu. Jeden system produkował liczby w określonych jednostkach, drugi je odczytywał. Każdy mógł zachowywać się konsekwentnie lokalnie, ale ich wspólny kontrakt był złamany. Interfejs między komponentami jest częścią programu równie realną jak kod funkcji.
Różnica jednostek nie była kosmetyczna
NASA ustaliła, że dane związane z małymi impulsami od kół reakcyjnych były dostarczane w jednostkach angielskich zamiast metrycznych. Współczynnik między pound-force second a newton-second jest duży na tyle, że kolejne korekty toru zaczęły być błędnie modelowane. Nie był to pojedynczy skok, lecz systematyczne przesuwanie estymowanej trajektorii.
Sygnały ostrzegawcze istniały wcześniej
W trakcie podróży zespół obserwował rozbieżności między przewidywaną a rekonstruowaną trajektorią. Raport wskazał jednak także problemy komunikacyjne, niewystarczającą weryfikację i brak skutecznego procesu eskalacji anomalii. Błąd jednostek przeszedł więc przez kilka barier, które powinny były go wykryć.
Interfejs powinien przenosić typ, nie tylko liczbę
W języku programowania wartość `4.45` sama nie mówi, czy oznacza metry, stopy, niutony czy funty. Jeśli jednostka istnieje tylko w dokumentacji i pamięci zespołu, system pozostaje podatny na pomyłkę. Współczesne biblioteki typów jednostek próbują wymuszać zgodność już na etapie kompilacji albo testów, tak aby nie można było przypadkiem dodać metrów do sekund.
NASA nazwała problem systemowym, nie tylko jednostkowym
JPL po wypadku podkreślało, że sam błąd był prosty, ale zawiodły procesy system engineering i checks and balances. To ważne rozróżnienie. W dużym projekcie pojedynczy człowiek prawie zawsze może popełnić pomyłkę. Bezpieczeństwo polega na tym, żeby proces, testy i interfejsy sprawiły, że taka pomyłka zostanie wykryta przed misją.
Najdroższe bugi często żyją na granicach zespołów
Komponent napisany przez jeden zespół może mieć inne założenia niż komponent drugiego. Im większy system, tym więcej takich granic. Mars Climate Orbiter przypomina, że specyfikacja interfejsu musi być testowana tak samo rygorystycznie jak algorytm. „Wiemy, co ta liczba oznacza” nie jest wystarczającą gwarancją. Dodatkową ochroną jest dimensional analysis w testach. Jeśli znana wartość 1 lbf·s powinna po konwersji dawać około 4,448 N·s, prosty test kontraktu wykrywa błąd niezależnie od tego, kto napisał moduł. W systemach wielozespołowych takie testy powinny należeć do właściciela interfejsu, a nie być domyślnie odpowiedzialnością jednej strony.
Jak typy jednostek mogłyby zatrzymać taki błąd
W wielu językach `double thrust = 4.5` nie niesie informacji, czy wartość oznacza niutonosekundy, funty-siła-sekundy czy jeszcze inną wielkość. Bezpieczeństwo zależy wtedy od komentarza, dokumentacji albo nazwy zmiennej. Alternatywą są biblioteki i języki umożliwiające kodowanie jednostek w typach. Funkcja może przyjmować wyłącznie `Impulse<NewtonSecond>`, a próba przekazania `Impulse<PoundForceSecond>` wymaga jawnej konwersji albo kończy się błędem kompilacji. Nawet bez zaawansowanego systemu typów można stosować nazwy pól zawierające jednostkę, kontrakty API, walidację zakresów i testy integracyjne z wartościami o znanym wyniku. Mars Climate Orbiter jest dlatego często przywoływany nie jako argument „wszyscy mają używać SI”, lecz jako argument, że granica między zespołami musi mieć maszynowo sprawdzalny kontrakt. Dokument przeczytany przez człowieka jest słabszym zabezpieczeniem niż interfejs, który fizycznie utrudnia przekazanie wartości w złej jednostce.