Biznes, historie firmPiwoty i wielkie zmiany kierunku

Rynek klisz skurczył się do ułamka dawnej wielkości. Fujifilm rozłożyło fotografię na kompetencje

Cyfrowa fotografia uderzyła w Fujifilm dokładnie tam, gdzie firma była najmocniejsza: w film fotograficzny. Według historii koncernu globalny popyt na kolorowe klisze osiągnął szczyt około 2000 roku, a do 2010 spadł poniżej jednej dziesiątej tej wielkości. Fujifilm nie mogło więc uratować się wyłącznie lepszą kliszą. W 2004 roku rozpoczęło program transformacji VISION75 i zaczęło analizować, jakie technologie zgromadzone przy fotografii można zastosować poza fotografią. Chemia precyzyjna, powłoki, materiały i technologie obrazowania znalazły zastosowania m.in. w ochronie zdrowia, materiałach dla elektroniki i kosmetykach. Pivot polegał na redefinicji aktywów: firma przestała patrzeć na siebie wyłącznie jako na producenta filmu.

Cyfrowa fotografia nie zabrała części rynku — zmieniła podstawę branży

Przez większość XX wieku film fotograficzny był produktem zużywalnym. Zrobienie kolejnych zdjęć oznaczało zakup kolejnej rolki, a później jej wywołanie. Producenci materiałów fotograficznych korzystali więc z ogromnego, powtarzalnego popytu. Aparaty cyfrowe zerwały tę zależność: po zakupie urządzenia wykonanie następnego zdjęcia nie wymagało kolejnej kliszy. Fujifilm podaje, że globalny popyt na kolorowy film fotograficzny osiągnął maksimum około 2000 roku, a w ciągu następnej dekady spadł do mniej niż jednej dziesiątej szczytowego poziomu. Dla firmy opartej na materiałach światłoczułych nie był to zwykły spadek koniunktury, lecz strukturalne kurczenie się podstawowego rynku.

VISION75 zaczęło od pytania: co naprawdę umiemy?

W 2004 roku, przed 75. rocznicą przedsiębiorstwa, Fujifilm uruchomiło średniookresowy plan VISION75. Firma rozpoczęła restrukturyzację tradycyjnego biznesu i poszukiwanie nowych obszarów wzrostu. Kluczowe było inne spojrzenie na własne zasoby. Jeśli zdefiniować firmę jako „producenta kliszy”, cyfryzacja odbiera jej powód istnienia. Jeśli jednak rozłożyć film fotograficzny na technologie potrzebne do jego produkcji — kontrolę chemii, warstw o mikroskopijnej grubości, materiały funkcjonalne, obrazowanie i wysoką precyzję — okazuje się, że część kompetencji może mieć wartość w innych branżach.

Ta sama wiedza mogła trafić do ekranów, medycyny i kosmetyków

Fujifilm rozwijało obszary niezależne od klasycznej fotografii. Materiały funkcjonalne znalazły zastosowanie w przemyśle elektronicznym i wyświetlaczach, a technologie obrazowania były rozwijane w systemach medycznych. W 2006 roku firma weszła również w kosmetyki i suplementy, a rok później wprowadziła markę ASTALIFT. Sama obecność w kosmetykach może brzmieć jak przypadkowa dywersyfikacja, ale przedsiębiorstwo podkreślało wykorzystanie wiedzy materiałowej i chemicznej rozwijanej wcześniej przy fotografii. Nie każda nowa działalność była więc „pivotem” w identycznym sensie; wspólnym elementem była próba znalezienia nowych rynków dla technologii, których stary rynek przestawał potrzebować.

Firma musiała jednocześnie ciąć stare i inwestować w nowe

Transformacja w obliczu kurczącej się branży ma szczególnie trudną ekonomię. Stary biznes nadal generuje przychody, więc zbyt szybkie jego zamknięcie niszczy gotówkę; jednocześnie każdy rok zwłoki może zwiększać koszty utrzymywania nadmiarowych fabryk i ludzi. Fujifilm restrukturyzowało działalność fotograficzną, a równocześnie inwestowało w nowe dziedziny i przejęcia. To różni taki zwrot od sytuacji startupu, który może po prostu przestać rozwijać pierwszą aplikację. Duża firma musi finansować przyszłość pieniędzmi z biznesu, którego znaczenie maleje, i przebudowywać aktywa materialne, które nie dają się przenieść jednym kliknięciem.

Najważniejsze było odejście od definicji przez produkt

Przypadek Fujifilm jest użyteczny, bo pokazuje różnicę między produktem a kompetencją. Film fotograficzny jest konkretnym produktem, który może zostać wyparty technologicznie. Umiejętność projektowania złożonych materiałów chemicznych i precyzyjnych powłok może natomiast pozostać wartościowa, o ile firma znajdzie inne problemy, w których ma przewagę. Nie oznacza to, że każda kompetencja automatycznie tworzy nowy rynek — trzeba jeszcze zdobyć klientów, certyfikacje i wiedzę sektorową. Jednak redefinicja „kim jesteśmy” z producenta klisz na przedsiębiorstwo materiałowe i technologiczne otworzyła Fujifilm więcej dróg niż próba obrony jednego kurczącego się produktu.

#dywersyfikacja#fotografia cyfrowa#Fujifilm#klisza#materiały#turnaround
Źródła i weryfikacja
Otrzymuj codzienne losowe ciekawostki