Stalagmit z Cave of the Bells zapisał zmiany wilgotności podczas ostatniego zlodowacenia
Stalagmit rośnie kropla po kropli, dlatego jego kolejne warstwy mogą przechowywać informacje o wodzie, która przesączała się przez glebę i skałę tysiące lat temu. Naukowcy wykorzystali naciek z Cave of the Bells w Arizonie do odtworzenia zmian wilgotności południowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych podczas ostatniego okresu lodowcowego i deglacjacji. Zmiany składu izotopowego tlenu w kalcycie wykazały powiązanie regionalnych okresów suchych i wilgotnych z gwałtownymi zmianami klimatu nad północnym Atlantykiem. Jaskinia działa tu jak archiwum klimatyczne, choć zapis powstał całkowicie bez udziału człowieka.
Stalagmit rośnie warstwami
Woda opadowa przesiąka przez glebę i skałę nad jaskinią, rozpuszcza niewielkie ilości węglanu wapnia, a po dotarciu do pustki może wytrącać kalcyt. Każda kropla dokłada mikroskopijną porcję minerału. Jeśli wzrost trwa przez tysiące lat, powstaje naciek z warstwami odpowiadającymi kolejnym okresom hydrologicznym.
Woda niesie sygnał klimatu z powierzchni
Skład izotopowy tlenu w opadzie zależy między innymi od źródła wilgoci, temperatury i przebiegu transportu mas powietrza. Po przejściu przez glebę i skałę część tego sygnału może zostać zachowana w kalcycie. Nie jest to prosty termometr, dlatego interpretacja wymaga poznania lokalnej hydrologii i porównania z innymi zapisami klimatu.
Cave of the Bells dała długi zapis dla suchego regionu
Badacze przeanalizowali speleotem z Arizony i uzyskali zapis obejmujący znaczną część ostatniego okresu lodowcowego oraz przejście do cieplejszego holocenu. Dla południowego zachodu USA takie archiwa są szczególnie cenne, ponieważ wilgotność regionu silnie zależy od położenia szlaków zimowych burz.
Atlantyk i Arizona mogą być klimatycznie połączone
Wyniki opublikowane w Nature Geoscience pokazały, że cieplejsze epizody w północnym Atlantyku odpowiadały w badanym okresie bardziej suchym warunkom na południowym zachodzie Ameryki Północnej, a chłodniejsze epizody — większej wilgotności. Autorzy wiązali to z przesuwaniem toru zimowych sztormów.
To korelacja oparta na niezależnych archiwach
Siła takiego badania nie polega na pojedynczej warstwie stalagmitu. Datowanie pozwala zestawić zmiany zapisane w nacieku z rdzeniami lodowymi, osadami i innymi archiwami. Jeśli zmiany pojawiają się w podobnym czasie, można testować mechanizmy łączące odległe części systemu klimatycznego.
Jaskinia chroni zapis przed erozją powierzchniową
Na powierzchni osad może zostać rozmyty, przemieszany lub zniszczony. Naciek rosnący w stabilnym wnętrzu jaskini jest znacznie lepiej osłonięty. Warstwy mineralne mogą przetrwać dziesiątki i setki tysięcy lat, zachowując informacje o wodzie, która dawno temu zniknęła.
Kras staje się narzędziem badania klimatu
Jaskinie są więc nie tylko efektem działania wody, lecz również archiwum jej historii. Ten sam proces, który buduje stalagmit, zapisuje zmiany środowiska nad jaskinią. Cave of the Bells pokazuje, jak z kilkudziesięciu centymetrów skały można wydobyć informacje o zmianach cyrkulacji atmosferycznej obejmujących kontynenty.
Największą zaletą speleotemów jest możliwość połączenia chemii z precyzyjnym datowaniem. Węglan wapnia zawiera śladowe ilości uranu, ale praktycznie nie zawiera toru w chwili wytrącania. Z czasem uran rozpada się do izotopów toru, a ich proporcje można wykorzystać do wyznaczenia wieku kolejnych warstw. Dzięki temu profil izotopów tlenu nie jest tylko sekwencją „bardziej sucho – bardziej mokro”, lecz osią czasu, którą można porównać z rdzeniami lodowymi z Grenlandii. Oczywiście pojedynczy stalagmit nie zapisuje klimatu całej planety i lokalna hydrologia może modyfikować sygnał. Właśnie dlatego badacze zestawiają go z niezależnymi archiwami. Cave of the Bells jest dobrym przykładem, jak lokalny zapis z jednej jaskini nabiera znaczenia dopiero wtedy, gdy można go zsynchronizować z wydarzeniami rozpoznanymi tysiące kilometrów dalej.
W ten sposób podziemny naciek może stać się częścią globalnej układanki klimatu.