Steam zbudował przewagę, której nie da się skopiować przez samo otwarcie kolejnego sklepu z grami
Valve stworzyło Steam w 2003 roku jako kanał cyfrowej dystrybucji, lecz z czasem usługa stała się platformą. Dla gracza to biblioteka, aktualizacje, znajomi, społeczność, osiągnięcia, Workshop i funkcje multiplayer. Dla producenta gry Steamworks oferuje m.in. matchmaking, serwery, zapis w chmurze, osiągnięcia, płatności i narzędzia do treści tworzonych przez użytkowników. Każda z tych funkcji może wyglądać jak dodatek, lecz razem tworzą koszt zmiany po obu stronach rynku. Konkurent może zbudować sklep i sprzedawać te same pliki, ale musi jeszcze przekonać gracza, by przeniósł nawyki i społeczność, oraz dewelopera, by zintegrował drugi zestaw usług.
Steam zaczął od prostszego problemu
Valve podaje, że stworzyło Steam w 2003 roku jako kanał cyfrowej dystrybucji treści. W epoce pudełkowych gier już samo pobieranie aktualizacji i sprzedaż cyfrowa były dużą zmianą. Z czasem jednak platforma rozrosła się z kanału dystrybucji w środowisko łączące twórców i graczy. To klasyczna droga od produktu do ekosystemu: rozwiązanie jednego problemu staje się miejscem, w którym rozwiązywane są kolejne.
Deweloper dostaje infrastrukturę, nie tylko półkę w sklepie
Dokumentacja Steamworks wymienia m.in. matchmaking, osiągnięcia i statystyki, Workshop, mikrotransakcje, serwery gry i powiadomienia. Integracja takich usług pozwala małemu studiu uniknąć budowania części infrastruktury samodzielnie. W zamian gra staje się mocniej zintegrowana z platformą. Wartość Steam dla producenta nie jest więc równa jedynie liczbie klientów — obejmuje również gotowy zestaw narzędzi operacyjnych.
Gracz tworzy własny koszt zmiany
Kupując kolejne gry, użytkownik buduje bibliotekę przypisaną do konta. Dodaje znajomych, zdobywa osiągnięcia, zapisuje dane w chmurze, subskrybuje mody i uczestniczy w społecznościach. Każdy element osobno może mieć niewielkie znaczenie, ale ich suma sprawia, że nowy sklep nie zaczyna rywalizacji od identycznej pozycji. Niższa cena jednej gry nie przenosi automatycznie całej historii użytkownika.
Platforma robi się silniejsza, gdy obie strony inwestują
Im więcej graczy jest na Steam, tym bardziej warto tam wydawać gry. Im więcej gier i funkcji jest dostępnych, tym bardziej warto utrzymywać konto i bibliotekę. Deweloperzy dodatkowo inwestują czas w integrację Steamworks, a gracze inwestują czas i pieniądze w swoje konta. To powód, dla którego dojrzałe marketplace'y cyfrowe bywają znacznie trudniejsze do zaatakowania niż zwykłe sklepy internetowe.
Marketplace z biblioteką cyfrową różni się od sklepu z dobrami fizycznymi
Kiedy klient zmienia supermarket, produkty kupione wcześniej pozostają w domu. W cyfrowym sklepie z grami biblioteka jest powiązana z kontem i usługą uwierzytelniającą. Im więcej zakupów, tym większa część rozrywki użytkownika znajduje się w jednym interfejsie. To nadaje historii transakcji strategiczną wartość: przeszła sprzedaż zwiększa szansę przyszłego powrotu klienta. Steam dodaje do tego społeczność i usługi deweloperskie, więc koszt zmiany występuje po dwóch stronach rynku. Konkurent może subsydiować gry lub pobierać niższą prowizję, ale musi jeszcze rozwiązać problem fragmentacji biblioteki i integracji. W cyfrowych ekosystemach zainstalowana baza nie jest tylko liczbą klientów — jest skumulowaną historią ich zakupów i relacji.
Promocja cenowa nie usuwa przewagi zgromadzonego ekosystemu
Konkurencyjny sklep może zaoferować tańszą grę albo większy udział w przychodach dla dewelopera i dzięki temu szybko pozyskać część rynku. Nie oznacza to jednak automatycznego przeniesienia historii gracza, jego znajomych, modów i integracji deweloperskich. Zgromadzone zasoby są rodzajem kapitału specyficznego dla platformy. Nie wszystkie tworzą twardy lock-in: użytkownik może korzystać z wielu launcherów, a studio może wydawać grę w kilku sklepach. Przewaga polega raczej na tarciu. Jeśli jedna platforma ma już bibliotekę, społeczność i zintegrowane narzędzia, druga musi zaoferować wystarczająco dużą dodatkową wartość, aby użytkownik lub twórca zaakceptował koszt drugiego środowiska. To subtelniejszy, ale trwały rodzaj przewagi.