Zderzenie może nadać powstałej czarnej dziurze potężnego „kopniaka”
Fale grawitacyjne unoszą nie tylko energię, lecz także pęd. Jeżeli zderzające się czarne dziury mają nierówne masy lub odpowiednio ustawione spiny, promieniowanie nie musi być emitowane idealnie symetrycznie. Wtedy fale wynoszą więcej pędu w jednym kierunku, a zgodnie z zasadą zachowania pędu powstała czarna dziura zostaje odrzucona w przeciwną stronę. Symulacje ogólnej teorii względności przewidują, że w sprzyjających konfiguracjach taki recoil może osiągać tysiące kilometrów na sekundę — wystarczająco dużo, by wyrzucić pozostałość nawet z niektórych galaktyk.
Fale grawitacyjne mogą nieść pęd
Podczas inspiralu i mergeru dwóch czarnych dziur układ emituje fale grawitacyjne. Jeśli źródło byłoby idealnie symetryczne, pęd przenoszony w różnych kierunkach mógłby się wzajemnie równoważyć. Rzeczywiste układy nie muszą jednak mieć równych mas ani jednakowych spinów. Wtedy rozkład promieniowania staje się asymetryczny: w pewnym kierunku wypływa nieco więcej pędu niż w przeciwnym. Całkowity pęd układu nadal musi być zachowany, dlatego końcowa czarna dziura otrzymuje prędkość odrzutu skierowaną przeciwnie do netto pędu fal.
Największe kopniaki zależą od spinów
Wielkość odrzutu zależy od stosunku mas, wartości spinów i ich orientacji względem płaszczyzny orbity. Szczególnie silne efekty przewidują konfiguracje, w których składowe spinów leżą w odpowiednich kierunkach w płaszczyźnie orbitalnej. Numeryczna ogólna teoria względności pokazuje, że ekstremalne przypadki mogą dawać prędkości rzędu kilku tysięcy kilometrów na sekundę. Nie jest to typowa prędkość każdego mergeru, lecz górna część dozwolonego zakresu dla specjalnych konfiguracji.
Odrzut może zmienić los czarnej dziury w galaktyce
Galaktyka utrzymuje centralny obiekt tylko wtedy, gdy jego prędkość pozostaje poniżej lokalnej prędkości ucieczki. Mały recoil może jedynie przesunąć czarną dziurę względem centrum, po czym opór dynamiczny i oddziaływania z gwiazdami stopniowo sprowadzą ją z powrotem. Większy odrzut może wywołać długotrwałe oscylacje przez galaktykę. W skrajnych przypadkach, szczególnie w płytszym potencjale grawitacyjnym mniejszej galaktyki, końcowa czarna dziura może zostać wyrzucona całkowicie.
Dlaczego astronomowie szukają przesuniętych aktywnych jąder
Jeżeli po mergerze supermasywna czarna dziura zabierze ze sobą część ciasno związanego gazu, może przez pewien czas nadal świecić jako aktywne jądro, mimo że nie znajduje się już dokładnie w centrum galaktyki. Astronomowie szukają więc kwazarów przestrzennie lub prędkościowo przesuniętych względem macierzystej galaktyki. Przykładem szeroko dyskutowanego kandydata jest 3C 186, dla którego NASA opisywała recoil po mergerze jako najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie obserwowanego przesunięcia, ale nie jako bezpośrednio udowodniony fakt.
Kopniak zapisuje geometrię niewidzialnego zderzenia
Recoil jest interesujący nie tylko dlatego, że może wyrzucać czarne dziury z galaktyk. Jego wartość zależy od parametrów układu tuż przed połączeniem, zwłaszcza od spinów, więc stanowi dodatkową informację o historii mergeru. W przyszłości dokładniejsze pomiary fal grawitacyjnych mogą pozwolić silniej ograniczać prędkości odrzutu bezpośrednio z sygnału. To niezwykła konsekwencja zasady zachowania pędu: czarna dziura może zostać rozpędzona przez nierównomiernie wyemitowane drgania samej czasoprzestrzeni.
Mały brak symetrii może mieć wielki efekt po zintegrowaniu w czasie
W każdej chwili różnica pędu wypromieniowanego w przeciwnych kierunkach może stanowić tylko część całkowitego strumienia fal grawitacyjnych. W końcowych orbitach i mergerze emisja jest jednak tak potężna, że niewielka asymetria zintegrowana po czasie daje znaczący impuls. Dlatego recoil nie wymaga „wybuchu” po jednej stronie czarnej dziury. Wynika z samej geometrii promieniowania podczas relatywistycznego zderzenia. To odróżnia go od natal kicków gwiazd neutronowych, które wiąże się z asymetriami eksplozji supernowej. Tutaj źródłem odrzutu jest nierównomierny strumień energii i pędu niesiony przez fale grawitacyjne.